Interview met Sandra Rijnders
Vanuit de ambitie van de praktijk om zich te blijven ontwikkelen, ontstond in 2016 de behoefte aan een opgeleide praktijkmanager. In goed overleg besloot zij de opleiding Praktijkmanagement in de huisartsenzorg te volgen — een stap die haar rol blijvend zou veranderen. Dit is het verhaal van Sandra Rijnders.
Wat was 10 jaar geleden voor jou de belangrijkste reden om te starten met de opleiding Praktijkmanager in de huisartsenzorg?
Tien jaar geleden werkte ik al in de huisartsenpraktijk en was ik onder andere verantwoordelijk voor het declaratieproces. Ik werk nog steeds bij dezelfde praktijk, een praktijk die graag vooroploopt in nieuwe ontwikkelingen binnen de huisartsenzorg. Vanuit die visie ontstond de behoefte aan een praktijkmanager. In goed onderling overleg werd besloten dat ik deze rol zou gaan vervullen en de opleiding Praktijkmanager in de huisartsenzorg zou gaan volgen. Voor mij was dat een mooie kans om mij verder te ontwikkelen en mijn rol binnen de praktijk te verbreden.
Wat is je het meest bijgebleven uit de opleiding – een inzicht, moment of vaardigheid die je nog steeds gebruikt?
Poeh, dat is een lastige vraag, omdat de opleiding zóveel heeft behandeld waar ik in de dagelijkse praktijk nog steeds profijt van heb. Er is niet één specifiek inzicht of één vaardigheid die er voor mij echt uitspringt. Wat mij vooral is bijgebleven, is het totaalplaatje: het besef met hoeveel verschillende aspecten je als praktijkmanager te maken kunt krijgen.
De opleiding heeft mij geleerd om breder te kijken naar de organisatie van een huisartsenpraktijk – van personeelszaken en financiën tot kwaliteitsbeleid en communicatie. Daarnaast heb ik geleerd dat geen enkele huisartsenpraktijk hetzelfde is. Iedere praktijk heeft een eigen dynamiek, cultuur en uitdagingen. Het takenpakket van een praktijkmanager sluit daarom altijd aan bij de specifieke behoeften van die praktijk. Juist dat inzicht helpt mij nog elke dag in mijn werk.
Hoe heeft de opleiding jouw rol of carrière in de huisartsenzorg veranderd?
De opleiding heeft een grote invloed gehad op mijn rol en carrière binnen de huisartsenzorg. Tien jaar geleden stond de functie van praktijkmanager nog echt in de kinderschoenen. Er bestond nog geen officieel functieprofiel, terwijl de opleiding toen al heel duidelijk liet zien wat een praktijkmanager allemaal zou kunnen betekenen in de huisartsenzorg.
Dankzij de opleiding heb ik samen met mijn praktijkhouders kunnen kijken naar welke taken en verantwoordelijkheden wenselijk waren voor onze praktijk. Dat gaf richting en houvast bij het vormgeven van mijn functie. Het is mooi om te zien dat mijn takenpakket in de afgelopen tien jaar steeds verder is uitgebreid en dat ik inmiddels meer uren werk dan door de zorgverzekeraar wordt vergoed. Dat gebeurt puur omdat mijn praktijkhouders de meerwaarde van mijn rol zien en erkennen.
Als je terugkijkt: op welke manier heeft de opleiding jou geholpen in het dagelijks reilen en zeilen van de praktijk?
Toen ik aan de opleiding begon, verzorgde ik het declaratieproces binnen de praktijk al. De opleiding heeft mij geholpen om dit proces breder te bekijken dan alleen het declareren. Ik leerde het in samenhang te zien met organisatie, processen en samenwerking binnen de praktijk.
Daarnaast kwam er tijdens de opleiding aandacht voor leidinggeven en het geaccepteerd worden in een leidinggevende rol. Dat is voor mij persoonlijk van grote meerwaarde geweest. In die periode werkte er nog een assistente-plus in de praktijk die ook managementtaken uitvoerde en leidinggaf aan de assistenten. Na haar pensioen heb ik deze taken overgenomen en moest ik mijn plek binnen het team opnieuw verdienen. Je krijgt dan ineens een andere rol ten opzichte van collega’s.
De opleiding heeft mij geholpen om daarin mijn weg te vinden: ontdekken welke leiderschapsstijl bij mij past, waar het team behoefte aan heeft en hoe je mensen meeneemt in veranderingen. Dat gebruik ik nog dagelijks in het reilen en zeilen van de praktijk.
Wat is in jouw ogen de grootste verandering in het vak van Praktijkmanager in de afgelopen 10 jaar?
De basis van het vak praktijkmanager is in de afgelopen tien jaar grotendeels hetzelfde gebleven, maar de context waarin we werken is sterk veranderd. De huisartsenzorg is complexer geworden en die ontwikkeling lijkt voorlopig door te zetten. Dat vraagt steeds meer van de organisatie van de praktijk en daarmee ook van de rol van de praktijkmanager.
Een belangrijke verandering is de verregaande digitalisering. Er zijn veel verschillende systemen ontstaan die naast elkaar bestaan en niet altijd optimaal met elkaar communiceren. Iedere partij beschikt over expertise binnen het eigen domein, maar het overzicht over het geheel ontbreekt soms. In de praktijk komt het bewaken van dat overzicht vaak terecht bij de praktijkmanager, die steeds meer een verbindende en coördinerende rol vervult om alle onderdelen goed op elkaar aan te laten sluiten.
Daarnaast is personeel een steeds grotere uitdaging geworden. Er is een tekort aan zorgpersoneel en het behouden van medewerkers vraagt veel aandacht. Het creëren en bewaken van een gezond werkklimaat is daarbij essentieel. Als praktijkmanager speel je een belangrijke rol in het ondersteunen van medewerkers, het begeleiden van veranderingen en het binden van personeel aan de praktijk, zodat de praktijk ook op de lange termijn goed kan blijven functioneren.
Welke kennis of vaardigheden uit de opleiding blijken nu, 10 jaar later, nog steeds onmisbaar?
Eigenlijk blijken alle kennis en vaardigheden uit de opleiding nog steeds onmisbaar. De rol van praktijkmanager raakt aan zoveel verschillende facetten van de praktijk dat al deze onderdelen relevant blijven. Organisatie, financiën, personeel, communicatie en leidinggeven komen dagelijks samen in het werk.
Juist omdat de zorg continu in beweging is, merk ik dat de brede basis die de opleiding heeft gelegd nog steeds houvast biedt. Je grijpt steeds terug op die verschillende facetten, afhankelijk van wat de praktijk op dat moment nodig heeft. Dat maakt de opleiding, ook tien jaar later, nog steeds actueel en waardevol.
Wat zou je zeggen tegen iemand die nu twijfelt om te starten met de opleiding Praktijkmanager in de huisartsenzorg?
Ik zou zeggen: doen. Het is echt een prachtig vak. Als praktijkmanager verveel je je geen moment; geen dag is hetzelfde. Het is een dynamisch beroep waarin je continu wordt uitgedaagd en waarin je veel verschillende rollen combineert.
Als je organisatietalent hebt, graag het overzicht bewaart en het leuk vindt om te schakelen tussen mensen, processen en ontwikkelingen binnen de zorg, dan is dit een functie waarin je veel kunt betekenen en jezelf blijft ontwikkelen.
Waar ben je het meest trots op als je kijkt naar je eigen ontwikkeling sinds het afronden van de opleiding?
Ik ben vooral trots op hoe ik me de afgelopen tien jaar heb ontwikkeld tot iemand die het overzicht kan bewaren en mensen met elkaar kan verbinden. Dat is in dit vak naar mijn mening erg belangrijk. Ik heb het geluk dat ik als sparringspartner van de praktijkhouders kan meedenken en dat er ruimte is om mezelf verder te ontwikkelen. Het mooiste vind ik echter hoe het team zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld.
Jaren geleden waren er binnen de praktijk nog duidelijke ‘eilandjes’: huisartsen, poh’s en assistenten. Door bewust de verbinding te zoeken en als het ware een paraplu over het geheel te hangen, is er een hecht team ontstaan. Medewerkers worden nu bij bijna alle facetten en veranderingen betrokken. Het assistententeam heeft zich ontwikkeld van werken volgens een vast stramien en in duidelijke hokjes naar een grotendeels zelfsturend team.
Als praktijkmanager is het belangrijk om te blijven kijken wat het team in elke fase nodig heeft en niet in een kokervisie te vervallen. Ik ben trots op het team en de praktijk waar ik met plezier mag werken.